Nümunə 1: Mikro Sahibkarın Mənfəət Vergisi Ssenari: "A" MMC pərakəndə satışla məşğuldur və mikro sahibkardır. 2023-cü il üzrə gəlirləri 80.000 manat, sənədlə təsdiqlənmiş xərcləri isə 60.000 manat olmuşdur. Hesablama:
1. Mənfəət = 80.000 - 60.000 = 20.000 manat.
2. Güzəşt: Mənfəətin 75%-i azaddır (20.000 * 75% = 15.000 azad).
3. Vergi tutulan mənfəət: 20.000 - 15.000 = 5.000 manat.
4. Vergi məbləği: 5.000 * 20% = 1.000 manat.
Nümunə 2: Taksi Fəaliyyəti (Sadələşdirilmiş Vergi) Ssenari: Vətəndaş Bəhruz Sumqayıt şəhərində öz avtomobili ilə taksi fəaliyyəti göstərir. O, ayda nə qədər vergi ödəməlidir? Hesablama:
1. Baza məbləği: 1 avtomobil üçün 9 manat.
2. Ərazi əmsalı: Sumqayıt şəhəri üçün əmsal 1,5-dir.
3. Aylıq vergi: 9 * 1,5 = 13,50 manat (Bu məbləğ "Fərqlənmə nişanı" alınarkən ödənilir).
Nümunə 3: ƏDV və Sadələşdirilmiş Vergi Seçimi (İctimai İaşə) Ssenari: Bakıda yerləşən restoranın illik dövriyyəsi 300.000 manatdır. Restoran sahibi ƏDV ödəyicisi olmaq və ya sadələşdirilmiş vergi (8%) ödəmək arasında seçim edir. Seçim Təhlili:
• Seçim A (Sadələşdirilmiş): Dövriyyədən 8% ödəyir. Vergi = 300.000 * 8% = 24.000 manat. Bu halda xərclər və ƏDV əvəzləşdirməsi nəzərə alınmır.
• Seçim B (ƏDV + Mənfəət): 18% ƏDV hesablayır, lakin aldığı mallara görə ödədiyi ƏDV-ni çıxır. Mənfəətdən isə 20% vergi verir. Əgər restoranın xərcləri (rəsmi) yüksəkdirsə, bu metod daha sərfəli ola bilər.