Məsələ: "Xəzər Petrol" MMC neft hasilatı və emalı ilə məşğuldur. 2024-cü ilin aprel ayı ərzində şirkətin fəaliyyəti ilə bağlı aşağıdakı məlumatlar mövcuddur:

1. Hasilat: Şirkət 1000 ton xam neft hasil etmişdir. Xam neftin topdansatış qiyməti 500 manat/ton təşkil edir.

2. Emal və Satış: Hasil edilən neftdən emal olunmuş 50.000 litr Aİ-92 markalı benzini daxili bazarda topdansatış qaydasında satmışdır.

Tapşırıq: Şirkətin aprel ayı üçün ödəməli olduğu Mədən vergisini və Yol vergisini hesablayın.

Həlli:

1. Mədən Vergisinin Hesablanması:

• Vergitutma obyekti: Hasil edilmiş xam neft.

• Vergi bazası: Hasilatın həcmi x Topdansatış qiyməti = 1000 ton x 500 AZN/ton = 500.000 AZN.

• Vergi dərəcəsi: 26% (Maddə 216.1).

• Mədən vergisi = 500.000 AZN * 26% = 130.000 manat.

2. Yol Vergisinin Hesablanması:

• Vergitutma obyekti: Daxili bazarda satılan benzin.

• Vergi dərəcəsi: Hər litr üçün 0,02 manat (Maddə 211.1.2).

• Satış həcmi: 50.000 litr.

• Yol vergisi = 50.000 litr * 0,02 AZN = 1.000 manat.

Nəticə: "Xəzər Petrol" MMC aprel ayı üçün 130.000 manat mədən vergisi və 1.000 manat yol vergisi ödəməlidir.